it cz lt rb
ua fr pl en
se by
Mar 15

пакуль грэецца кавамашына, у мяне заўжды ёсьць хвілінка-другая чаканьня-думаньня.

сёньня мне чамусьці падумалася пра трасянку. падумалася ў сувязі з ...Эльжбетай Радзівіл. цікавы факт, што яе бацька, князь Альбрэх Радзівіл і ягоная жонка-амэрыканка Дарота Дыкен гадавалі дзіця па-французску. а па-польску пані Эльжбета пачала размаўляць толькі зь першым мужам, князем Вітольдам Чартарыйскім. і нават зараз ёй прасьцей і ўтульнай размаўляць па-французску, фотаздымкі ў ейных альбомах падпісаныя збольшага на гэтай мове.

калі пані Эльжбета гаворыць, яна часта ўжывае словы, і нават фразы зь іншых моваў -- французскай, ангельскай, часам нейкіх іншых. але ці ж можна назваць гэта трасянкай? у звыклым нам сэньсе -- не. гэта -- такая сабе інтэлігенцкая  трасянка. калі чалавек, валодаючы некалькімі мовамі, выбірае да сваіх думак найбольш дакладны адпаведнік сярод усіх словаў, якія ведае.

некалі адзін ліцэйскі выкладчык сказаў цікавую для мяне фразу: размаўляць сьвядома на трасянцы можа толькі той, хто дасканала ведае беларускую мову. і прывёў у прыклад Лявона Вольскага, які лобіць "пакрыўляцца".

інтэлігенцкая трасянка можа мець дзьве мэты. першая, як было сказана вышэй, -- ужываньне найбольш пасуючых словаў. другая мэта -- крыўляцца, імітаваць нейкага канкрэтныга ці зборны вобраз "беларускага калхозьніка" (альбо чыноўніка).

я не магу не любіць трасянку. так -- гэта зьдзек з дзьвюх моваў. але мая бабуля, якая зь пялюшак дала мне беларускае слова, беларускую мову, гаворыць на-трасянцы, на жывой беларускай мове.

можа, таму мяне заўжды бянтэжыць, калі я чую правільную, стэрэлізаваную, літаратурную беларускую мову.

я ўдзячны бабулі за тое, што ведаю сапраўдную беларускую мову, а выкладчыкам -- за тое, што магу пісаць на правільнай, літаратурнай.

пра мяне, і пра кожнага з нас, хто валодае мовай, вялікі Купала напісаў: "Я слова беларускага ўладар!"

Тэгі: