it cz lt rb
ua fr pl en
se by
Apr 26

00003hcc

00001w38

00002w37

Чытаць далей »

Тэгі:

Apr 26

Глеб Лабадзенка, для TUT.BY, фота газеты "Kauno diena"

Пакуль мы спім у шапку, колішнія суседзі па Вялікім Княстве Літоўскім заяўляюць свае правы звацца яго спадкаемцамі – а пра нас часцяком і не згадваюць. Альбо згадваюць у зняважлівым святле: "ну былі там недзе яшчэ беларусы, невыразнаю шэраю масаю". Менавіта так пісалася пра нас яшчэ нядаўна ў літоўскіх падручніках. Цяпер такога дзікунства практычна няма, аднак жа ад многіх літоўцаў вы пачуеце, што ВКЛ – гэта літоўская, і ніякая іншая дзяржава. "Чаму ў Літве ВКЛ дагэтуль лічыцца літоўскай дзяржавай" – так называецца публічная лекцыя гісторыка Русціса Камунтавічуса, дырэктара Інстытута Вялікага Княства Літоўскага (Коўна), дацэнта Універсітэта Вітаўта Вялікага (Коўна). Погляд спадара Русціса – не зусім традыцыйны для літоўскіх гісторыкаў: мала таго, што ён прызнае ролю беларусаў у ВКЛ, дык яшчэ і кажа, што часам гэтая роля была галоўная. Лекцыя, якую ў межах цыклу Urbi et Orbi ладзіць Лятучы Універсітэт разам з Інстытутам ВКЛ (Літва) адбудзецца 2 траўня а 18.30 у залі Princess II гатэля Crowne Plaza (Кірава, 13). Уваход вольны! Напярэдадні лекцыі гутарым з Русцісам Камунтавічусам.

"Кожная нацыя павінна мець свой расказ пра мінулае"

Пан Русціс, якія стэрэатыпы пра Вялікае Княства можна найчасцей пачуць у Літве?

Русціс Камунтавічус: Існуе меркаванне, што гэта была не вельмі сучасная, не вельмі перадавая дзяржава, нават адсталая ў параўнанні з Заходняй Еўропай. Ёсць стэрэатып, што там былі толькі балоты, лясы і мядзведзі жылі. Трэці стэрэатып – што пачынаючы ад XVI у XVII іXVIII стагоддзях гэта была вельмі паланізаваная дзяржава, там размаўлялі па-польску, там панавала польская культура. Яшчэ адзін стэрэатып – што залатая пара ВКЛ была за паганскім часам, у XIV-XV стагоддзях. А ў XVIII стагоддзі наступіў змрок і дэградацыя. Гэта  асноўныя стэрэатыпы, якія ёсць сярод простых людзей.
Чытаць далей »

Тэгі: ,

Apr 26

зь дзяцінства ня быў у цырку -- і не пайду.
аддаваць грошы падонкам, якія катуюць жывёлаў? дзякуй, не.

паглядзіце відэа -- і не хадзіце болей у цырк.

Apr 26

imenna1

піша чытачка Ганна Шакель:

Сёння праходзілі адасобленыя акалічнасці. Калі я ўбачыла, што настаўніца піша на дошцы "як іменна?", адразу ўхапілася за тэлефон, каб сфатаграфаваць. Думала, гэта фэйл настаўніцы. Але калі мы пачалі рабіць практыкаванні, я зразумела, чаму настаўніца напісала менавіта так. "іменна" было і ў падручніку. Вось фотачкі. Пастаўце, калі ласка, на блог. вы ж такое любіце:)

Чытаць далей »

Тэгі:

Apr 26

mil

у адпаведнасьці з правіламі беларускай мовы, "ваенны" -- ад "вайна", "вайсковы" -- ад "войска".
дык што значыцца назва "ваенны інфармацыйны партал"?..

даслаў чытач Валеры Л.

Тэгі:

Apr 25

hilm-5Мы называем гэта “Беларусь”, яны называюць “клачок землі”.Мы спяваем “Я нарадзіўся тут”, яны – “Широка страна моя родная”. Мы называем гэта “паўстанне Кастуся Каліноўскага”, яны – “польский мятеж”. Мы кажам “Мураўёў-вешальнік”, яны – “талантливый администратор”. Мы называем гэта “бальшавіцкі тэрор”, яны – “это наша история”. Мы называем гэта “этнацыд”, яны – “перегибы на местах”. Мы называем гэта “народны мемарыял у Курапатах”, яны – “Бульбашъ холл”. Мы кажам “страшная трагедыя другой сусветнай вайны”, яны кажуць “великая победа советского народа в Великой отечественной войне”. Мы кажам “агульнаеўрапейская гісторыя”, яны “линия Сталина”. Мы называем гэта“права на памяць”, яны – “несанкционированный митинг”. Мы кажам “кніжкі па гісторыі”, яны кажуць – “экстремистские издания”. Мы ўсклікаем “Жыве Беларусь!”, яны кажуць – “размахивал руками, ругалсяматом и выкрикивал антиправительственные лозунги”. Мы называем гэта “наш бел-чырвона-белы сцяг”, яны – “назарегистрированная символика”. Мы называем гэта “дыктатура”, яны кажуць “За стабильную Беларусь!”.

Мы кажам “выбарны парламент”, яны кажуць “каждая кухарка должна управлять государством”. Мы кажам “недзяржаўныя грамадскія арганізацыі”, яны кажуць “пятая колонна”. Мы кажам “незалежная прэса”, яны кажуць “нячэсныя журналісты”. Мы пішам “у нас значныя праблемы”, яны кажуць “дискредитация Республики Беларусь”. Мы кажам “Беларусь у Еўропу!”, яны кажуць “мы за цивилизованным миром наш народ не поведём”.

Мы называем гэта “чарнобыльская трагедыя”, яны – “мирный атом”. Мы кажам “Астравецкая атамная станцыя – гэта злачынства!”, яны кажуць “создание новых рабочих мест – это хорошо”. Мы кажам “роўныя магчымасці на выбарах”, яны – “избирательные комиссии сформированы их опытных людей”. Мы кажам: “фальсіфікацыя выбараў”, яны кажуць “наблюдатели от СНГ нарушений не зафиксировали”. Мы кажам “мясцовае самакіраванне”, яны – “вертикаль и генерал-губернаторы”. Мы кажам “самабытнасць мястэчак”, яны кажуць “развитие агрогородков”. Мы кажам “гаспадарчы крызіс”, яны – “скачок тигра”. Мы кажам “развіваць малое і сярэдняе прадпрымальніцтва”, яны – “давить, как вшивых блох”. Мы кажам “новае прыгоннае права”, яны – “контрактная система”. Мы кажам “мадэрнізацыя эканомікі”, яны – “пятилетку в четыре года”. Мы кажам “шматвектарнасць развіцця”, яны – “мы расшырым плашчадя, увеличым машчнастя”. Мы кажам “Балтыйска-чарнаморскі звяз”, яны – “А у нас российский газ і Каракас”. Мы кажам “нацыянальная ідэя”, яны кажуць “чарка і шкварка”.

Мы кажам “Віфлеемская зорка”, яны кажуць – “звёздочка октябрят”, мы кажам “Хрыстос Уваскрос!”, яны адказваюць “Нам уже доложили”. Мы кажам “шматканфесійная краіна”, яны кажуць “государство и церковь едины”. Мы кажам “Не – смяротнаму пакаранню!”, яны кажуць “террористический акт раскрыт рекордно быстро”.

Мы кажам “бязвізавы ўезд”, яны – “единое таможенное пространство”. Мы кажам “адкрытасць межаў”, яны кажуць “редкая птица долетит до середины Буга”. Мы кажам “матчына мова”, яны – “великий и могучий”. Мы называем гэта “знішчэнне беларускай мовы”, яны – “равноправиедвух государственных языков”. Мы кажам “ахова помнікаў архітэктуры”, яны кажуць “упорядочение территории”. Мы кажам “старая брукаванка”, яны – “новая губернаторская плитка”. Мы кажам “талака”, яны “ленинский субботник”. Мы кажам “давайце паставім хоць адзін помнік Льву Сапегу”, яны – “У нас есть много памятников Ленину”. Мы кажам “беларускі тэатр”, яны кажуць “Славянский базар”. Мы кажам “п’яны мужык”, яны – “неустановленное лицо предположительно мужского пола, вероятно находящееся в состоянии алкогольного опьянения”…

У нас вельмі розныя мовы, светагляды і разуменні. І як нам далей жыць у такой краіне?..

перадрук адсюль

Тэгі:

Apr 25

sipto
даслаў Сяржук Васілеўскі (Каляровы Парасон)

Сяржук піша:

Дабрыдзень!

Трымай цікавостачку - пахучая папера!
Такою паперай церці бязь меры было б можна, але.. асьцярожна! бо празь
дзірку другую й трэйцюю загуляе ў дупе вецер.

Выдатнае штодня 🙂 Па-беларуску - паўсюль!

дасылайце і вы прыклады беларускай мовы на таварах ці шыльдах на labadzenka@gmail.com !
цяперашнюю падборку па гэтай тэме можна паглядзець ТУТ

Тэгі:

Apr 23

сабрала ў сваім Блогу Таццяна Дзям'янава

Рыгор Барадулін. Відэа.

858024658.jpg

Гэта мы. Паэта Рыгор Барадулін. Відэа падрыхтавана TUT.BY паводле матэрыялаў Беларускага дзяржаўнага архіва кінафотафонадакументаў у Дзяржынску. Апублікавана 29.04.2012

http://www.youtube.com/watch?v=AhYB5DmgMl8&feature=player_embedded
----------------------------------------------------------------------------------
Рыгор Барадулін - Ружанец (2000) Апублікавана 28.03.2010

http://www.youtube.com/watch?v=RsuDtnaOQaE&feature=player_detailpage
----------------------------------------------------------------------------------

Сустрэчы ў БДУ. Рыгор Барадулін 16.10.2003

http://www.youtube.com/watch?v=eKuebzVvxzc&feature=player_detailpage
----------------------------------------------------------------------------------

Рыгор Барадулін. Апублікавана 07.01.2011

http://www.youtube.com/watch?feature=player_detailpage&v=oCavvFhnMlQ
----------------------------------------------------------------------------------
Эпоха Барадуліна. Апублікавана 28.01.2011

http://www.youtube.com/watch?v=wBTLHJvnnzE&feature=player_detailpage
----------------------------------------------------------------------------------

З днём народзінаў, дзядзька Рыгор!(24.02.2012) Апублікавана 24.02.2012

http://www.youtube.com/watch?v=zg90l0fEJrk&feature=player_detailpage
----------------------------------------------------------------------------------

Рыгор Барадулін -- з «Белсатам» (27.03.12) Апублікавана 27.03.2012

http://www.youtube.com/watch?v=Ex1bdqwwvzw&feature=player_detailpage
----------------------------------------------------------------------------------

Бар "У Алега". Рыгор Барадулін. Апублікавана 8.08.2012

http://www.youtube.com/watch?v=Q9J1C9hbpm4&feature=player_detailpage
----------------------------------------------------------------------------------

Рыгор Барадулін. Менск, 2012 Апублікавана 25.08.2012

http://www.youtube.com/watch?v=hLhL1YhZV8I&feature=player_detailpage
---------------------------------------------------------------------------------

Рыгор Барадулін — паэт, які стварае мову. Апублікавана 24.02.2013

http://www.youtube.com/watch?v=mywFhAvJbAY&feature=player_detailpage

Тэгі: ,

Apr 23

chevrolet
даслаў чытач Алесь Чайчыц

дасылайце і вы прыклады беларускай мовы на таварах ці шыльдах на labadzenka@gmail.com !
цяперашнюю падборку па гэтай тэме можна паглядзець ТУТ

Тэгі:

Apr 21

IMG_4141

піша настаўнік Сяргей Я.

Добры дзень!
У гэтым годзе пашчасціла выкладаць геаграфію і біялогію ў беларускамоўнай школе.
Узнікла шмат пытанняў, што датычацца мовы.
У падручніках шмат недарэчнасцяў, такіх як, напрыклад, "апаснасць", а таксама як норма даюцца тэрміны "мінута, скорасць, граніца, сіла (не толькі як фізічная адзінка)".
Не так даўно з вучнямі разглядалі табліцу з раслінамі "чай і кофе".
Узніклі пытанні:
1) як правільна ўжываць вышэй азначаныя тэрміны? Ці правільна я замяняю іх словамі :хвіліна, хуткасць, мяжа, моц? Ці могуць быць ужыты "рускія аналагі"?
2) як па-беларуску правільна называць расліны (а не напоі) "чай, кофе"?
Дзякуй!

спадар Сяргей, вітаю!

па сутнасьці. савецкія рэформы мовы нанесьлі ёй, мове, непапраўную шкоду. пачынаючы ад 1930-х гадоў у слоўніках легалізоўваліся калькі з расейскай, а беларускія словы выцясьняліся, адсоўваліся на задні плян ці ўвогуле выкідаліся.

1. не зважайце на лухту. кажыце -- хвіліна, хуткасьць, мяжа, моц. гэта абсалютныя сінонімы з прыведзенымі калькамі, гэта засьведчыць любы слоўнік. дзецям тлумачце, што падручнік узяў гэтую лексіку яшчэ з савецкага часу, і што па-беларуску будзе ня так.
2. Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (2002 год) дае нам пэўнасьць: "кофе" і "кава" -- абсалютныя сінонімы (і як расьліна, і як напой). наконт гарбаты хітрэй. "гарбата" там тлумачыцца як чай з пазнакай у дужках "уст." (устарэлае -- нават тут яны не ўжываюць формы "састарэлае"!). аднак мы з вамі ведаем: ніякае яно не састарэлае, а аўтар -- мудак. значыцца, усе значэньні слова "чай" пераносяцца на гарбату! выснова: ужывайце гарбата і кава, а не чай і кофе ))

посьпехаў!

ГЛ

Тэгі: