it cz lt rb
ua fr pl en
se by
Aug 08

Глеб Лабадзенка, для naviny.by

Untitled-1

малюнак: 34mag.net

Днямі я зайшоў у Фрунзенскі РУУС, каб пакінуць там у кнізе заўвагаў і прапановаў допіс. Як кажуць, каму што баліць. Допіс тычыўся непісьменства. На будынку ДАІ Фрунзенскага раёна ўжо колькі часу вісіць шыльда, дзе гэты самы Фрунзенскі раён напісаны з малой літары: “фрунзенскі раён”. Я ня маю сімпатыяў ані да ДАІ, ані да асобы першага начальніка менскай міліцыі, бальшавіцкага галаварэза Мішы Фрунзэ. Але як чалавек, які штодня працуе са словам, непісьменства бачыць не магу.

Два дасланыя лісты яны, думаю, проста выкінулі. Альбо “не атрымалі”. Прычым адзін з іх быў заказны (хоць і без пацьверджаньня). Таму, праходзячы міма РУУС, я вырашыў спэцкаць лішнюю старонку іх фаліянта.

Пакінуўшы допіс, я скарыстаўся момантам і перагартаў папярэднія запісы.

Гэта – кніга плачу, кніга болю, кніга зла і беспакаранасьці. Прывяду па памяці адзін з апошніх запісаў. Бацькі апісваюць сітуацыю, якая здарылася з іх сынам. Пры канцы ліпеня ён увечары аднаго дня знаходзіўся ў раёне мэтро “Пушкінская”. Дзе ў яго скралі сумачку з дакумэнтамі, грашыма й нейкімі прыборамі па працы. Як пішуць бацькі, самастойна затрымаць крадуна сын ня здолеў. Пасьля чаго зьвярнуўся ў міліцыю.

Далей, паводле апісаньня бацькоў, прыехаў нарад міліцыі, які адвёз іх сына на мэдычную экспертызу, а потым – у кутузку. Ніякай заявы наконт скрадзенай сумачкі прымаць і ня думалі, а калі хлопец пачаў абурацца – зьбілі і пакінулі ночыць на каменнай лаве ў камэры. Назаўтра напісалі, што ён быў п’яны, сумачку згубіў сам і яшчэ аказваў супраціў работнікам міліцыі. Ня ведаю, можа, і штраф уляпілі.

Бацькі падрабязна, на трох старонках апісваюць, як цэлую ноч абзвоньвалі лякарні, трупярні ды міліцыю, шукаючы свайго сына…

Чытаць далей »

Тэгі:

Aug 01

Глеб ЛАБАДЗЕНКА, для Naviny.by

rubel

Часам даводзіцца чуць: “Я душою й сэрцам за Беларушчыну! Толькі вось, бяда, ня ведаю, як і што зрабіць…”

Парада тут вельмі простая. Калі ня ведаеце, як галасаваць за Беларушчыну, – галасуйце рублём.

Набудзьце беларускамоўную кніжку, дыск са сьпевамі па-беларуску, схадзіце на канцэрт беларускамоўнага гурта ці выпішыце газэту на беларускай мове. Падкрэсьлю, што адрозненне між “беларускай кнігай” і “беларускамоўнай кнігай” – у дадзеным выпадку ключавое.

На гэтым этапе звычайна нявечыцца міф пра нашую памяркоўнасьць, бо “кніжка лажовая”, “дыск фуфло”, “гурт адстойны”, а “газэта – жоўтая”.

Часта так і здараецца. А вы вазьміце й набудзьце.

Плюнь – ды пацалуй.

Сітуацыя на беларускім культурным рынку падобная да сітуацыі з прыдарожным сэрвісам. Прыдарожных кавярняў і матэляў мала, бо ніхто да нас ня едзе, а ніхто ня едзе – бо няма кавярняў і гатэляў. (Ці ўсё ж таму, што візы да глупага дарагія?..)

Дык вось. Беларушчына ў задніцы таму, што мы, беларусы, не галасуем за яе рублём. Сёньняшні стан культуры вымагае мецэнацтва – як з боку фундатараў, гэтак і з боку кожнага спажыўца. Бо гэта сорам, калі кніжкі выходзяць накладам 300-500 асобнікаў і ляжаць на паліцах кнігарняў. Калі гурт гадамі не запісвае дыск, бо ведае: укінеш грошы – а набываць ня будуць, сьцягнуць з торэнтаў. Калі газэты маюць наклады ў межах астранамічнай хібнасьці... Ды што казаць – калі самыя папулярныя белмоўныя сайты наведвае меней за 1% беларусаў штодня.

Вядома, тут можна ў няведаньні гаварыць: дык пішуць абы-што, таму й не купляюць тыя кніжкі. Але ці хочаце вы такімі развагамі прыпадабніцца чалавеку, якому ніяк не кладуць на стол “Вайну і мір”?..

Дый каб так сказаць, трэба скупіць усю сучасную літаратуру ды перачытаць. А калі кожны скупіць – глядзіш, і працэс пойдзе. Тым больш, што пісьменнікі стараюцца спадабацца самым шырокім масам як толькі могуць: і класікаў бэсцяць, і па фене батаюць, і пра рэаліі ўскраінаў горада-героя пішуць з палохаючай рэалістычнасьцю…

Тэму галасаваньня рублём, прычым неабавязкова з шасьцю нулямі, можна разьвіваць. Як пісала адна газэта ў сваёй рэкламцы: “прачытаў – укінь у скрыню суседу”. Гэтаксама можна заўжды мець пры сабе якую беларускую кніжачку ці дыск – і пры нагодзе прэзэнтаваць сустрэчнаму. Майстру на шынамантажы, прыўкраснай цырульніцы, сакратарцы ў офісе, даішніку ўрэшце (толькі акуратна, каб не ўважылі за хабар!).

Хто ведае, можа, гэты ваш сімвалічны прэзэнт нагадае чалавеку ўрокі белліту ў школе ці “Александрыну” “Песьняроў”, рэкляму на бігбордзе ці які артыкул у інтэрнэце. І чалавек прыдзе на вечарыну Ўладзімера Арлова, выпіша абедзьве беларускія газэты, набудзе дыск Вайцюшкевіча й нацягне на сябе саколку з партрэтам Кастуся...

Рамантыка? Бздура?

А вы набудзьце беларускую кніжку.

Вам жа ня цяжка, праўда?

Тэгі: ,

Jul 25

Глеб Лабадзенка, для mediakritika.by

gleb2
Рыхтуючыся да чарговай экспедыцыі “У пошуках Цмока”, збіраў інфармацыю пра крэмневыя штольні (шахты) пад Ваўкавыскам. Іх наяўнасць – вядомы факт. Шахты неаднойчы даследвалі археолагі, знайшлі там шмат артэфактаў, а самі штольні надзейна закаркавалі для будучых даследчыкаў ці турыстаў.

Найбольш мяне цікавіла пытанне: ці можна ўсунуць нос туды ўсярэдзіну? Натуральна, адкаркоўваць гісторыка-культурную каштоўнасць мы не збіраліся – аднак у “гатовую” дзірку ўлезці былі гатовыя. Прагугліўшы – знаходжу падарунак лёсу! Аказваецца, дарожку мне туды ўжо праклаў калега-журналіст адной вядомай газеты (з этычных меркаванняў абмяжуюся такой фармулёўкай). У артыкуле – інфармацыя пра шахты. А вось – і фоткі з-пад зямлі! Фоткі, ад якіх можна закачацца: шахты там такія, што хоць на джыпах катайся. Каня! У дарогу!..

Праз рэдактара той газеты стаў шукаць аўтара артыкула, каб высветліць, дзе там канкрэтна ўваход. Выявілася, што чалавек у іх ужо не працуе, але кантакт ягоны далі.

Набіраю. Калега, назавем яго Дзяніс Т., спачатку крыху бянтэжыцца, а потым тлумачыць: яго туды вадзіў мясцовы жыхар, у якога хобі – археалогія. Але той жыхар укаціў на заробкі ў Венесуэлу, а самому яму проста памяць адняло, дзе той уваход.

Але, пераконвае мяне Дзяніс Т., калі я прыеду на месца, то не ўбачыць уваход будзе проста немагчыма. Паслухаем самога Дзяніса Т. Голас моцна зменены намі.

Цікаўлюся акалічнасцямі: які там уваход, ці небяспечна спускацца, што трэба мець пры сабе? Дзяніс Т. пачынае мяне палохаць, што без належнай амуніцыі рызыкую проста звярнуць сабе шыю!
Чытаць далей »

Тэгі: , ,

Jul 22

druja zag
Чытаць далей »

Тэгі: ,

Jul 19

Трапіўшы ў адзіную ў Беларусі пячору Цмокаву, мы выправіліся далей — на Браслаўшчыну. Нашымі гідамі і спадарожнікамі выступілі адразу два эксперты. Андрэй Дыбоўскі — стваральнік сайта “Глобус Беларусі”. Гэта сучасны Напалеон Орда — адзіны чалавек у Беларусі, які аб’ехаў 99% нашых помнікаў архітэктуры і стварыў унікальную анлайн-энцыклапедыю. А таксама Кастусь Шыталь — адзін з найлепшых краязнаўцаў Глыбоччыны, жыхар Параф’янава. Такім чынам…

Tarantino.by-2013-Cmok-3-Braslavi-2707

Пратасы-Кукроўскія: паўзакінутая царква ХІХ стагоддзя

Дарогаю спыняемся зірнуць на паўзакінуты храм Узнясення канца ХІХ стагоддзя.

— Да прыходу савецкіх атэістаў гэтая вёска звалася Парэчча Царкоўнае, — кажа Андрэй Дыбоўскі. — Цяпер наўкола царквы вёскі як такой няма. Сама царква стаіць замкнёная і паволі прыходзіць у занядбанне… Выглядае, што служба праходзіць тут досыць нерэгулярна.
Чытаць далей »

Тэгі: , ,

Jul 16

knizhachka1

гэты год выкладаў журналістыку ў Маладэчне, ў школцы пры "Рэгіянальнай газэце".
і вось на выпускным атрымаў прыз ад ўдзячных навучэнак. аказваецца, яны натавалі мае выслоўі па працы, а потым аформілі вось так і падарылі. 😉

001

Чытаць далей »

Тэгі:

Jul 13

reporter

сябры!

расшукваюцца маладыя людзі ў Барысаве, якія хочуць спасьцігнуць асновы журналістыкі. узрост -- ад 18 да 28 год, але ў выключных выпадках прымаюцца маладзейшыя ці старэйшыя вундэркінды!

сумоўе -- у канцы ліпеня, заняткі бясплатныя -- ад жніўня, тройчы на месяц па выходных.

калі нехта ахвочы -- лістуйце на labadzenka@gmail.com

калі ласка, парэклямуйце між сваіх барысаўскіх знаёмых!

 

Тэгі:

Jul 12

Экспедыцыя “Будзьмы” знайшла ўнікальнае месца на возеры Гінькава пад Глыбокім

перадрук з Cmok.budzma.org

Тэкст Глеб Лабадзенка
Фота Аляксандр "Таранціна" Ждановіч

Пашукаўшы Цмока на Наваградчыне (РАЗДВА) і Веткаўшчыне (РАЗДВА), мы скіравалі наш “лэндровер” (ласкава прадстаўлены кампаніяй “Атлант-М Брытанія”) у бок Браслаўскіх азёраў. Дарогаю, як водзіцца, не прамінулі дзясяткаў іншых цікавостак. Нашымі гідамі і спадарожнікамі гэтым разам выступілі адразу два эксперты. Андрэй Дыбоўскі — стваральнік сайта “Глобус Беларусі”. Гэта сучасны Напалеон Орда — адзіны чалавек у Беларусі, які аб’ехаў 99% нашых помнікаў архітэктуры і стварыў з гэтага ўнікальную анлайн-энцыклапедыю. Кастусь Шыталь — адзін з найлепшых краязнаўцаў Глыбоччыны, жыхар Параф’янава. Такім чынам…

Tarantino.by-2013-Cmok-3-Braslavi-0353

 

Бабцы: 30 каменных крыжоў на адных могілках

Калі кіраваць з Мінска ў бок Полацка, то адразу пасля Бягомля (дзе стаіць здаровы самалёт на развязцы) будзе вёска Бабцы. Злева важна не прапусціць краму, бо адразу пры ёй неабходна збочыць налева ў кірунку лесу, дзе размясціліся старадаўнія могілкі. Тут вас чакае сапраўдны цуд — каля 30 каменных старадаўніх крыжоў вышынёю ад 40 сантыметраў да 2 метраў! Нідзе больш у Беларусі вы не пабачыце столькі каменных крыжоў у адным месцы! Колькі ім гадоў, не ведае ніхто. Нават мясцовая жыхарка, якую мы сустракаем напаўдарозе да могілак.
Чытаць далей »

Тэгі: , ,

Jul 08

Тэкст Глеб Лабадзенка

Фота Аляксандр “Таранціна” Ждановіч

У першай частцы нашай вандроўкі па Гомельшчыне мы знайшлі ў веткаўскім музеі рукапіснае Евангелле XVII стагоддзя з выявай Цмока, агледзелі святую крыніцу ў Будзішчы, паганскія курганы пад Свяцілавічамі... Працяг вандроўкі прынёс не менш цікавыя адкрыцці...

 

Валосавічы: зуб Цмока знойдзены!

Каля хаты №77 нас чакае… акамянелы зуб Цмока!

Tarantino.by-2013-Cmok-II-9532

— Знайшлі падчас экспедыцыі некалькі гадоў таму, — тлумачыць Андрэй Скідан.

Пабачыўшы, як група дарослых мужыкоў з разумным выглядам разглядае камень, з хаты выходзяць гаспадыні.
Чытаць далей »

Тэгі: , ,

Jul 02

Тэкст Глеб Лабадзенка, Cmok.budzma.org

Фота Аляксандр “Таранціна” Ждановіч

Пасля адведзін Наваградчыны і возера Свіцязь экспедыцыя “Будзьмы” скіравалася на поўдзень краіны — у Веткаўскі раён. У тым, што гэта — сапраўдны цмачыны край, мы пераканаліся яшчэ ў часе гутаркі з галоўным цмоказнаўцам Гомельшчыны Андрэем Скіданам. Спадар Андрэйапавядаў пра цмокаў так “смачна”, што мы захацелі пабачыць усё на ўласныя вочы…

 

Жлобін: два цмокі!

 

Як вядома, Жлобін — край памаранчавых кракадзілаў і фіялетавых папугаяў. Дзеля таго, каб іх пабачыць, не абавязкова прымаць па чарзе мёртвую і жывую ваду — дастаткова спыніцца ў прыдарожным шапіку з цацкамі, як гэта зрабіла нашая экспедыцыя. Як на замову, тут нас чакалі адразу два цмокі — старэйшыя браты нашага. Жыве вобраз у народзе!
Чытаць далей »

Тэгі: , ,