it cz lt rb
ua fr pl en
se by
Mar 12

12 сакавiка 2010 » Навiна дня

Кастусь ЛАШКЕВІЧ,ТUT.BY

129 год назад, 13 сакавіка 1881, рэвалюцыянер-народаволец Ігнат Грынявіцкі падарваў расійскага цара Аляксандра ІІ. Ён быў, бадай, першым у гісторыі ў шэрагу беларускіх тэрарыстаў. TUT.BY прыгадаў іншыя найбольш рэзанансныя імёны і здарэнні.

Ігнат Грынявіцкі


3 сакавіка 1881 года на набярэжнай Кацярынінскага канала ў Пецярбургу, дзе спынілася карэта Аляксандра II, прагучаў магутны выбух. Цар і тры чалавекі з ягонага атачэння былі забіты, яшчэ шасцёра атрымалі цяжкія пашкоджанні. Бомбу ў самадзержца кінуў 25-гадовы беларускі шляхціч Ігнат Грынявіцкі, які таксама атрымаў смяротныя раненні.
Чытаць далей »

Тэгі: ,

Mar 11

Надрукавана ў "Звяздзе" ад 12 сакавіка

Пасля артыкула ў "Звяздзе" пра знiшчэнне будынка ХІХ стагоддзя ў Мiнску Мiнiстэрства накiравала зварот у Генпракуратуру

Будынак XVIII стагоддзя па вуліцы Кірылы і Мятода, 8 -- без усялякага дазволу "Менская спадчына"зьняла зь яго дах, пасьля чаго помнік архітэктуры стала заліваць вадой.

9 лютага 2010 года мы надрукавалi артыкул "Дом ХIХ стагоддзя на Рэвалюцыйнай знеслi экскаватарам". Там iшла гаворка пра адзiн з мiнскiх помнiкаў архiтэктуры — дом па вулiцы Рэвалюцыйная, 24а. Яго прызналi аварыйным, i Мiнiстэрства культуры выпiсала дазвол прадпрыемству "Мiнская спадчына" на поўную ручную разборку будынка (лiтаральна так было прапiсана ў афiцыйным дакуменце). Мэта — захаваць старую цэглу i выкарыстаць яе пры аднаўленнi помнiка. У парушэнне гэтага распараджэння Мiнкульту "Мiнская спадчына" большую частку будынка зруйнавала экскаватарам, пераўтварыўшы помнiк архiтэктуры ў кучу будаўнiчага смецця. "Звязда", абапiраючыся на афiцыйныя дакументы Мiнiстэрства, адлюстравала гэта ў сваiм артыкуле.

Пасля гэтага з боку "Мiнскай спадчыны", а дакладней, яе галоўнага iнжынера Мiхаiла Жыха пачалiся незразумелыя дзеяннi. Таварыш Жых у iнтэрв'ю журналiстам заявiў наступнае: "У пракуратуру падалi матэрыялы (маецца на ўвазе, што падала "Мiнская спадчына" Г.Л.), бо нядобрасумленныя пiсакi напiсалi, не ведаючы ходу справы. Каштоўнасць для iх уяўляюць нейкiя гнiлыя драўляныя канструкцыi, якiя пагражаюць абрушэннем".

Згадзiцеся, цiкавыя словы з боку чалавека, якi заклiканы апекавацца i захоўваць старадаўнiя будынкi — разам з усiмi iх "гнiлымi канструкцыямi".
Чытаць далей »

Тэгі:

Mar 11

Выгляд касьцёлу ў 1970-я гады, перад ягонай рэстаўрацыяй і прыстасаваньнем пад музэй

Спрэчка за касцёл у Раўбiчах — за дзесяць метраў ад славутых трамплiнаў — iдзе ўжо амаль 20 гадоў. Касцёл збудаваны ў 1858 годзе, пасля паўстання Калiноўскага забраны пад праваслаўную царкву, за савецкiм часам занядбаны i закiнуты. У 1976 годзе, калi касцёл ужо збiралiся ўзрываць, мастацкi музей адстаяў яго — адрэстаўравалi, адкрылi тут свой фiлiял, Музей беларускага народнага мастацтва. Прыйшла незалежнасць — i вернiкi сказалi: аддавайце назад. Музей заўпарцiўся. На такiх пазiцыях усё i застаецца апошнiя два дзесяцiгоддзi. Карэспандэнт "Звязды" сустрэўся ў раўбiцкiм касцёле (музеi) з дырэктаркай Валянцiнай ПІСАРЭНКАЙ i ксяндзом Iгарам ЛАШУКОМ, каб даць абодвум бакам выказацца.


Дырэктар музея Валянцiна ПIСАРЭНКА:  "А культура — гэта не храм?.."

Валянцiна Рыгораўна згадвае, як у 1970-х гадах супрацоўнiкi Мастацкага музея фактычна ўратавалi гэты помнiк — калi яго ўжо збiралiся ўзрываць... I сёння, кажа дырэктарка, у iх ёсць свае сталыя наведнiкi — 9-10 тысяч чалавек за год. Гэта людзi, якiя мэтанакiравана едуць з Мiнска практычна на кожную выставу. Праўда, трапляюцца i iншыя персанажы. Адзiн чалавек нядаўна паглядзеў экспазiцыю i сказаў: "Што вы тут паказваеце, вы б золата-крышталь паказалi! А аб такiя матчыныя посцiлкi дома ногi выцiраю!.." А бываюць i такiя, хто едзе паглядзець на раўбiцкi музей ажно з Бельгii ды Францыi!.. Цiкава, што фонды музея папаўняюцца i цяпер, хоць адмысловага бюджэту на гэта няма. Людзi дораць керамiку, прадметы побыту. У мiнулым годзе светлай памяцi ксёндз Ёзас Булька падараваў iвянецкi стары збан i сказаў: "Ваш музей павiнен быць". Я хацеў распытаць Валянцiну Рыгораўну ў храналагiчным парадку, але ў дырэктаркi эмоцыi пераважылi. I гэта можна зразумець.

— Ёсць ахоўная зона, якую прынялi, — усхвалявана кажа Валянцiна ПIСАРЭНКА, — але там, ужо ў ахоўнай зоне, ксёндз Лашук узяў i заклаў падмурак. Я калi прагледзела паперы, у мяне валасы дыбарам усталi. 7 кастрычнiка была Рада. Мы доўга бiлiся за прыняцце гэтай ахоўнай зоны — i нарэшце дамаглiся.

I як толькi мы пачалi ахоўную зону рабiць, ксёндз тут жа заклаў падмурак плябанii, напiсаў паперу, каб прыватызаваць могiлкi. I вось 7 кастрычнiка 2009 года прымае Рада ахоўную зону. 17 кастрычнiка мы з дырэктарам ляцiм на мiжнародную музейную канферэнцыю. Па iнтэрнэце мне дачка пiша: мама, пакуль ты там, ксёндз кладзе падмурак у катлаване!.. I толькi 19 кастрычнiка мiнiстр культуры падпiсвае гэтую ахоўную зону...
Чытаць далей »

Тэгі:

Mar 10

Вядомы музыка прэзентуе дыск "Белая яблыня грому" —
на вершы беларускiх класiкаў ад XVIII да XXI стагоддзя

Класiк сучаснай беларускай музыкi Лявон Вольскi выпускае класiчны праект. "Белая яблыня грому" — дванаццаць песень на вершы беларускiх класiкаў, ад Чачота да Барадулiна. 23 сакавiка на вялiкай сцэне Купалаўскага тэатра адбудзецца прэзентацыя праекта i дыска. Першае аддзяленне — уласна песнi са складанкi, другое аддзяленне — малавядомыя песнi Вольскага, якiя ён пiсаў сам, а не са сваiм гуртом NRM. Якраз гэтымi днямi ў iнтэрнэце прэзентуецца першая песня са складанкi — "Немец" Багушэвiча. Сiмвалiчна, бо якраз гэтымi днямi мы адзначаем 170-годдзе паэта!.. Адметна, што Вольскi сам аздобiў дыск — прыдалася мастацкая адукацыя. Да дыска дадаюцца дзве кнiжачкi — у адной бiяграфii i партрэты паэтаў (работы Вольскага), у другой — уласна тэксты песень i малюнкi Лявона "на тэму". Праект знакавы — праслухаўшы яго, разумееш, што беларуская лiтаратура — магутная i вечная, паэзiя наша — непаўторная i светлая, а спевакi нашы — нават сучасныя — трымаюцца каранёў, любяць сваё. Лявон Вольскi — сённяшнi госць "Звязды".
Чытаць далей »

Тэгі: ,

Mar 06

Неверагодную гiсторыю кахання 90-гадовы старэйшына беларускай лiтаратуры ўпершыню наважыўся распавесцi менавiта чытачам "Звязды" напярэдаднi 8 сакавiка

Надрукавана ў "Звяздзе" ад 6 сакавіка

Мікола Якаўлевіч з сёньняшняй жонкай -- і па сумяшчальніцтву першым каханьнем -- Ганнай Сямёнаўнай

У 1937 годзе дзевяцiкласнiк Коля з вёскi Плёсы, што пад Бабруйскам, закахаўся па вушы ў шасцiкласнiцу Анюту з вёскi Ступянi. Яны вучылiся разам у школе ў Цялушы. Сталi сустракацца — некалькi гадоў — планавалi нават ажанiцца. Коля, якi пiсаў вершы, даслаў iх у Мiнск, сустрэўся там з вялiкiм Купалам, яго дабраславiў на паэтычны лёс сам Якуб Колас. Коля паступае вучыцца ў мiнскi педiнстытут, Анюта — у бабруйскую медвучэльню. Пасля Анюта раптоўна выходзiць замуж за... Колевага аднакласнiка Пашу. У Колi таксама з'яўляецца свая сям'я. Так праходзiць жыццё. Колева жонка i Анюцiн муж памiраюць — i вось праз 60 гадоў Мiкалай Якаўлевiч i Ганна Сямёнаўна зноў сустракаюцца. І з таго дня не разлучаюцца вось ужо 10 гадоў.

...Гэтую неверагодную гiсторыю Мiкола Аўрамчык згадаў мiмаходзь яшчэ ў студзенi, калi мы гутарылi з нагоды ягонага 90-годдзя (гл. "Звязду" ад 30 студзеня 2010 года). Напярэдаднi 8 сакавiка — свята жанчын i кахання — я папрасiў старэйшыну беларускай лiтаратуры распавесцi сваю фантастычную гiсторыю кахання для чытачоў "Звязды" больш падрабязна.
Чытаць далей »

Тэгі:

Feb 22

У "Звяздзе" зьявіўся артыкул пра маю першую настаўніцу Ірыну Мікалаеўну Кульбіцкую. Я там таксама пяць капеек уставіў.

Аднойчы я таксама напішу артыкул пра Ірыну Мікалаеўну. Аднак заўжды цяжка пісаць і браць інтэрвію ў тых, каго лічыш блізкімі і важнымі людзьмі. Скажу толькі, што апроч сваякоў, на мяне да цяперашняга часу зрабілі ўплыў толькі два чалавекі -- Ірына Мікалаеўна і Рыгор Барадулін.

І дзякаваць Богу, я ўсьведамляю гэта -- і неаднойчы дзякаваў ім абаім асабіста, і не стамляюся дзякаваць.

"Звязда", 20 лютага 2010 года
№ 4 (90)

Iрына Кульбiцкая: Мы павiнны навучыць дзяцей быць шчаслiвымi!

Карэспандэнт "Звязды" пагутарыў з унiкальнай настаўнiцай, прафесiйная дынастыя якой налiчвае амаль 300 гадоў

Ірына Мiкалаеўна КУЛЬБIЦКАЯ — педагог ад Бога, настаўнiца, якая ў 2006 годзе стала лепшым настаўнiкам першых класаў у Мiнску, а некалькi тыдняў таму прадэманстравала, бадай, найлепшую прэзентацыю сваёй уласнай прафесiйнай дынастыi на Фестывалi настаўнiцкiх дынастый у сталiцы. I не выпадкова, бо пераемнасць пакаленняў у гэтай таленавiтай настаўнiцы складае ажно 298 (!) гадоў...
Чытаць далей »

Тэгі: ,

Feb 22

Калi я даведаўся, колькi цяпер гадоў Хведару Нюньку, я ахнуў — 81!.. Назiраўшы за iм на розных беларускiх iмпрэзах у Вiльнi, заўжды захапляўся ягонай энергiяй, энергетыкай, актыўнасцю i — нязломнай, невынiшчальнай беларускасцю. Ад 1989 года, ад моманту ўтварэння, Хведар Нюнька ўзначальвае Таварыства беларускай культуры ў Вiльнi. І калi вы пабачыце ў сённяшняй лiтоўскай сталiцы мемарыяльныя дошкi на беларускай мове — Кастусю Калiноўскаму, Рыгору Шырму, Янку Купалу — ведайце: гэта справы Таварыства i асабiстая заслуга Хведара Нюнькi. Але сустрэўшыся з iм учора ў Вiльнi за кубачкам зялёнае гарбаты, мне захацелася пагутарыць найперш не пра клопат надзённы, а распытаць пра яго самога, пра яго пакручасты лёс ...Мацi не хацела, каб Хведар нараджаўся зусiм — пiла розныя пiгулкi i гадасцi: час быў цяжкi, а адно дзiця ў сям'i ўжо было. Але Хведар выжыў — хоць i нарадзiўся хваравiтым. Адбылося тое ў вёсцы пад Мастамi, жыў з бацькамi ў Мастах i Шчучыне, адтуль сям'я ў 1943 годзе перабралася ў Вiльню. Нюнька памятае апошнiх уладароў нашых палацаў, норавы i дэталi даваеннага жыцця беларускiх мястэчак. Вось пра што захацелася мне папытаць Хведара Нюньку.
Чытаць далей »

Тэгі: ,

Feb 22

У сваім жыцьці я кіруюся трыма прынцыпамі. Першы – калі нехта гэта зрабіў, значыць і я змагу. Другі – рашэньні трэба прымаць хутка. І трэці – пачатае трэба даводзіць да канца.

архітэктар Вальмен Аладаў напярэдадні свайго 80-годзьдзя ў інтэрвію газэце "Звязда"

ніжэй -- нашае з Вальменам Мікалаевічам інтэрвію, зробленае тры гады таму.
Чытаць далей »

Тэгі: ,

Feb 19

А ў ім -- унікальныя фрэскі! Гутарка з мастаком-рэстаўратарам Уладзiмiрам Ракiцкiм

Уладзiмiр Ракiцкi — адзiн з самых квалiфiкаваных беларускiх мастакоў-рэстаўратараў, iнтэлектуал, лаўрэат прэмii "За духоўнае адраджэнне". Пры гэтым — гранiчна сцiплы чалавек, з гэтай прычыны рэдка кантактуе з журналiстамi. Нават для гэтай гутаркi адмовiўся фатаграфавацца — папрасiў замест гэтага даць лiшнi здымак помнiка архiтэктуры. Свайго ўнiкальнага адкрыцця. Некалькi месяцаў спадар Уладзiмiр лiтаральна правёў у гэтым будынку, сантыметр за сантыметрам адкрываючы незразумелыя i невядомыя спачатку старадаўнiя роспiсы пад шматлiкiмi слаямi пазнейшай тынкоўкi. Вынiк ашаламляльны, сапраўднае адкрыццё — бо ў Беларусi няма iншых захаваных роспiсаў таго часу сярэдзiны XVІII стагоддзя. Тым больш што захавалiся роспiсы надзiва добра, яны падлягаюць кансервацыi i аднаўленню.
Чытаць далей »

Тэгі:

Feb 12

"Белсат" зрабіў сюжэт у навінах пра руйнаваньне экскаватарам дому ХІХ стагодзьдзя па Рэвалюцыйнай 24а. Відэа сюжэту можна пабачыць ТУТ (выпуск "Аб'ектыва" за 11 лютага, пачынаючы з 12:35)

падрабязьней пра ўсю валтузьню ТУТ і ТУТ
стэнаграма сюжэта:
Чытаць далей »

Тэгі: