it cz lt rb
ua fr pl en
se by
Nov 24


калі коратка, то нікому не раю ехаць у Рыгу. рэдка які горад пакінуў у мяне столькі адмоўных эмоцыяў. хоць гэта, вядома, суб'ектыўна. упэўнены, што знойдуцца сярод вас людзі, якія мне горача запярэчаць.
яшчэ больш ня раю ехаць туды машынаю. жахлівыя савецкія разьбітыя дарогі. 270 км ад мяжы да Рыгі ідзе такая траса, што ў нас між райцэнтрамі ў разы лепшыя дарогі. у цэнтры Рыгі -- толькі платная паркоўка. за дзень я аддаў 180 тысяч на нашыя грошы. гадзіна -- ад 27.700 да 31.000 на нашыя грошы. штрафы -- да 500 эўра. правілы дарожнага руху -- абсалютна ідыёцкія, нейкія свае. напрыклад, у горадзе амаль няма левых паваротаў, толькі для аўтобусаў. а калі павернеш -- штраф 50 эўра.
кошты -- што ну іх к чорту з іх Рыгаю. такія высокія кошты я бачыў толькі ў Вене ды Парыжы. але там, выбачаюся, ёсьць што паглядзець. меў працу на пару гадзін у інтэрнэце. сеў у кавярні, ежу не замаўляў, каву-гарбату з тостамі. вынік -- 150 тышч на нашыя грошы.
людзі пахмурныя, нядобразычлівыя. нібыта прыехаў не турыст, а нейкі маскальскі акупант (па-руску я там не размаўляў прынцыпова). дзікія кошты за ўваход у культурныя здабыткі -- ад 31.000 да 60.000 на нашыя грошы. пры тым, што глядзець асабліва няма чаго (вядома, калі параўноўваць з іншымі эўрапейскімі сталіцамі, а ня зь Менскам). у нармалёвых эўрапейскіх краінах журналістаў прынята пускаць у музеі бясплатна, але тут мне паведамілі на касе, што "у нас латвія, а не европа".
карацей, калі вы бывалі ў тройцы-пяцёрцы эўрапейскіх гарадоў, ехаць у Рыгу няма сэнсу. тут няма помнікаў архітэктуры, дзеля якіх сюды трэба ехаць адмыслова. ня ведаю чаму, але мяне абсалютна не ўзразіў ані Домскі сабор, ані сабор сьвятога Пятра. бачылі мы саборы і пакруцей. калі з Рыгі я прыехаў у Вільню, то ўзрадваўся як дзіця -- настолькі ўсё мілае, цёплае і хатняе! Рыга ж строгая, чужая, халодная, неадчувальная.
што паехаў -- не шкадую, на свае вочы паглядзеў, але другі раз там дакладна няма чаго рабіць.
Чытаць далей »

Тэгі: ,

Oct 05


Дрэздэн мне не спадабаўся. ехаць туды варта выключна дзеля непаўторнай, выбітнай мастацкай галерэі. што там знаходзіцца, вы і самі ведаеце -- "Сіксцінская Мадонна" Рафаэля ды іншыя разынкі.
ніжэй -- колькі фота Дрэздэна.
Чытаць далей »

Тэгі: , ,

Oct 01

з Прагі да Крумлава ехаць тры з паловай гадзіны. наўпроставага цягніка няма. але калі на вакзале сказаць "мне да Крумлава", квіток вам прададуць. да Будэёвіц даедзеце нармалёвым цягніком, а ў Будэёвіцах хвілін праз 10 перасядзеце на сьмешны тарантас з 1-2 вагончыкамі.

Чытаць далей »

Тэгі: , ,

Nov 16



быў учора ў Нюрнбергу, ня мог ня сфоткаць
Чытаць далей »

Тэгі: , ,

Oct 12

Спецыяльны карэспандэнт "Звязды" Глеб Лабадзенка пабыў у Капенгагене машыністам метро, наведаў дом, дзе нарадзіўся Андэрсэн, і капліцу, дзе 170 гадоў каранавалі дацкіх манархаў


Як я быў машыністам дацкага метро

Адным з першых і, бадай, моцных уражанняў ад Капенгагена было метро без машыніста. Цягнікамі кіруе камп'ютарная сістэма, а там, дзе ў нас сядзіць машыніст, — проста лаўкі для пасажыраў. Зразумела, я сеў на самую пярэднюю, проста перад шклом. Адчуванне сюррэалізму ўзнікае поўнае — плюс да ўсяго тунэль метро цалкам асветлены, таму праз вялікую хуткасць ты адчуваеш сябе капітанам касмічнага карабля.

— Як ты туды ўпёрся?! — шчыра здзіўляліся знаёмыя, калі бачылі фоткі. — От журналюга, у любую дзірку ўлезе!.. Чытаць далей »

Тэгі: ,

Oct 11

Спецыяльны карэспандэнт "Звязды" Глеб Лабадзенка высвятляў гэтую і іншыя акалічнасці ў краіне Андэрсэна

Людзьмі звацца

Адвечны комплекс беларусаў "людзьмі звацца" лёгка вырашаецца ў Даніі. Звычайна мы, прыехаўшы куды, кажам, што "Беларусь — маленькая краіна, дзе жыве ўсяго 9,5 мільёна чалавек". Дык вось, плошча Даніі ў 6 разоў меншая за плошчу Беларусі, а людзей тут жыве менш амаль удвая — 5,5 мільёна.

Што вы ведаеце пра Данію? — спытаўся я ў чытачоў свайго блогу www.lаbаdzеnkа.bу перад паездкай. Асацыяцыі былі практычна хрэстаматыйныя — "Андэрсэн", "Русалачка", "Капенгаген", "мушкет", "Гамлет", "браты Лаўдрупы", "свінагадоўля", "карыкатуры на прарока Мухамеда", "Чырвоны Крыж", "неагатычная ратуша", "мастак Хэрлуф Бідструп", "каралі і каралевы", "Скандынавія", "мора", "Цівалі".
Від на горад з вежы храма Збаўцы. Злева — Парламент, перад ім з зялёнымі шпілямі —
біржа часоў Крысціяна ІV, квадратная вежа ў цэнтры — Катэдральны сабор.

Што ж, не так і мала. У Даніі пра Беларусь ведаюць і таго менш (вось яны, перавагі айчыннай адукацыі): Чарнобыль, Лукашэнка, футбаліст Аляксандр Глеб. Хоць у нас ёсць значна больш таго, што маглі б ведаць датчане. Але яны "распіярылі" Андэрсэна на цэлы свет, а ў нас такога таленту, відаць, няма. Хоць беларускія народныя казкі, ці байкі Пане Каханку маглі б заняць годнае месца ў адным шэрагу з казкамі Андэрсэна. Язэп Драздовіч ці Іван Хруцкі — стаць побач з Бідструпам. "Тутэйшыя" — побач з "Гамлетам".

Акрамя таго, у Даніі і Беларусі падобны рэльеф — няма гор, толькі раўніны. Але ў Даніі ёсць мора.

Што да свінагадоўлі, то сітуацыя цікавая: у Даніі жыве 5,5 мільёна чалавек, а свіней у Даніі 17 мільёнаў — прыкладна па тры свінні на аднаго грамадзяніна.
Чытаць далей »

Тэгі: ,

Oct 08

Спецыяльны карэспандэнт Глеб ЛАБАДЗЕНКА павячэраў у Берліне з апошнім міністрам замежных спраў ГДР і распытаў у мэра Ляйпцыга, чаму ў 1989 годзе салдаты і паліцыя не сталі спыняць дэманстрантаў

"Калі ў тваёй краіне наступае гістарычны момант — ты мусіш рызыкаваць"

У гэтыя дні Германія святкуе 20 гадоў аб'яднання ФРГ і ГДР. Па запрашэнні ўрада Германіі я правёў тыдзень у Берліне, Патсдаме і Ляйпцыгу, каб падрабязней даведацца пра падзеі 20-гадовай даўніны. Адна з сустрэч праходзіла за вячэраю. Госцем быў легендарны чалавек — Маркус Мекель, апошні міністр замежных спраў ГДР.

— Я не заўсёды быў палітыкам, — распавядае спадар Мекель. — Да 1989 года я служыў евангелісцкім пастарам, потым кіраваў экуменічным адукацыйным цэнтрам пад Магдэбургам. Але калі ў тваёй краіне наступае гістарычны момант — ты павінен слухаць сваё сэрца, сваю генетычную памяць. Неабходна рызыкаваць, бо ведаеш, што, калі ўдасца нешта змяніць, — гэта будзе гістарычны паварот. У руху апазіцыі я браў удзел яшчэ з 1970-х гадоў. Гэта не сакрэт, што ў камуністычнай ГДР храмы былі ці не адзіным месцам, дзе людзі маглі збірацца і абмяркоўваць сітуацыю, думаць пра будучыню і спадзявацца. Таму ў пэўны час я вырашыў ісці ў палітыку, быў адным з ініцыятараў стварэння сацыял-дэмакратычнай партыі ў ГДР, потым быў яе другім спікерам, намеснікам старшыні, старшынёй. Калі рухнуў берлінскі мур, у ГДР адбыліся першыя свабодныя выбары. Яны мелі, хутчэй, фармальны характар: ужо было вырашана, што Германія аб'яднаецца, стане адной дзяржавай. Аднак для гэтага трэба мець часовы легітымны ўрад — каб ураду ФРГ было з кім дамаўляцца і падпісваць дакументы. Таму ў красавіку 1990 года прайшлі выбары — і я стаў міністрам замежных спраў ГДР. На шчасце, апошнім міністрам. Чытаць далей »

Тэгі: , ,

Oct 07


верасень 2010
У белай царкве зьлева пахаваны Бах. Чытаць далей »

Тэгі: ,

Oct 05

3 кастрычніка споўнілася 20 гадоў аб'яднання Германіі. З нагоды круглай даты ўрад Германіі запрасіў у прэс-тур журналістаў з 13 краін: Аргенціны, Грузіі, ЗША, Македоніі, Партугаліі, Італіі, Японіі, Пакістана, Гватэмалы, Казахстана, Сербіі і Паўднёвай Карэі. Ад Беларусі быў запрошаны карэспандэнт "Звязды".

Ведаеце, якая паралель не пакідала мяне гэты тыдзень? Заходняя і Усходняя Беларусь. Аднойчы мне давялося рабіць такі рэпартаж — наведаць дзве суседнія вёскі: Рубяжэвічы Стаўбцоўскага раёна і Баравое Дзяржынскага. Да 17 верасня 1939 года першая знаходзілася ў Польшчы, другая — ў Савецкім саюзе. Сапраўдным адкрыццём для мяне стала, што тая мяжа застаецца ў свядомасці старэйшых людзей і цяпер. У размове яны называлі адно аднаго "палякі" і "савецкія", згадвалі мінулыя грахі, даводзілі сваю рацыю, пераконвалі, каму тады жылося лепш. Але з 1939 года мінула семдзесят гадоў, а Германія аб'ядналася толькі 20 гадоў таму. Таму турбота немцаў — што за гэты час розніцу так і не ўдалося пераадолець дарэшты — дарэмная. 20 гадоў — мізэрны прамежак для гісторыі.

У Германіі мы наведвалі розныя дзяржаўныя і грамадскія ўстановы, размаўлялі з чыноўнікамі і актывістамі, сведкамі і ўдзельнікамі гістарычных падзей 1989—1990 гадоў. Арганізатары бліскуча склалі праграму, якая паказала ўсё з самых розных ракурсаў.

Для пачатку коратка нагадаю сутнасць справы. Пасля Другой сусветнай вайны Германія засталася падзеленай на дзве часткі: пракамуністычную ўсходнюю ГДР (якая кантралявалася Савецкім саюзам) і заходнюю ФРГ (якая кантралявалася Амерыкай, Францыяй і Вялікабрытаніяй). За гады існавання мяжы пры спробе ўцячы з Усходу на Захад памежнікі забілі, па афіцыйных звестках, 1068 чалавек, па неафіцыйных — як мінімум удвая болей. Камуністы давялі ГДР да ручкі: у 1989 годзе, калі рухнула Берлінская сцяна, прыбытак грамадзян ГДР складаў 30% ад прыбытку грамадзян ФРГ. Пасля аб'яднання быў падпісаны Пакт Салідарнасці, пасля яшчэ адзін — паводле якіх да 2019 года ФРГ датуе эканоміку былой ГДР, падымаючы яе да прыстойнага ўзроўню (за кошт кожнага грамадзяніна — "падатак салідарнасці" складае 5,5% ад падаходнага падатку). На цяперашні момант прыбытак былых "усходнікаў" павялічыўся да 75-80% ад прыбытку "заходнікаў". Чытаць далей »

Тэгі: , ,

Oct 02


наведаў сёньня летнюю рэзідэнцыю каралевы Даніі -- замак Фрэдэнсборг. летняй рэзідэнцыяй ён зьяўляецца ад 1722 году па сёньня. для наведваньня адкрыты толькі ў ліпені, таму ў сярэдзіну не патрапіў. Чытаць далей »

Тэгі: , ,